Türkiye’de Göçmen Hukuku (veya geniş anlamıyla Yabancılar ve Uluslararası Koruma Hukuku), yabancıların Türkiye’ye girişi, kalışı, çıkışı ve korunmasına ilişkin usul ve esasları düzenleyen oldukça kapsamlı bir alandır.
Bu alanın temel dayanağı 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu‘dur. Bu konu başlığı altında en çok karşılaşılan temel alanlar şunlardır:
1. İkamet İzinleri (Oturma İzni)
Türkiye’de vize muafiyeti süresinden veya vize süresinden daha fazla kalacak yabancıların alması gereken izinlerdir:
- Kısa Dönem İkamet İzni: Turistik, iş görüşmesi, bilimsel araştırma veya taşınmaz malı olanlar için.
- Aile İkamet İzni: Türk vatandaşlarının veya destekleyici yabancıların eş ve çocukları için.
- Öğrenci İkamet İzni: Türkiye’de ön lisans, lisans, yüksek lisans veya doktora eğitimi görecekler için.
- Uzun Dönem İkamet İzni: Türkiye’de kesintisiz en az 8 yıl ikamet edenlere verilen süresiz izin.
2. Çalışma İzinleri
Yabancıların Türkiye’de yasal olarak bir iş yerinde çalışabilmesi için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı‘ndan izin alınması gerekir. Çalışma izni, aynı zamanda ikamet izni yerine geçer.
3. Uluslararası Koruma ve Geçici Koruma
- Mülteci, Şartlı Mülteci ve İkincil Koruma: Bireysel başvurular neticesinde, menşe ülkesinde zulme uğrama korkusu olan kişilere sağlanan statülerdir.
- Geçici Koruma: Genellikle kitlesel akınlarla gelen kişilere (örneğin Suriye vatandaşları) sağlanan acil koruma statüsüdür.
4. Sınır Dışı (Deport) ve İdari Gözetim Kararları
Kamu düzenini tehdit eden, vize ihlali yapan veya yasa dışı yollarla ülkeye giren yabancılar hakkında verilen kararlardır. Bu kararlara karşı İdare Mahkemesi‘nde dava açma hakkı bulunur.
5. Türk Vatandaşlığının Kazanılması
- Yatırım Yoluyla: Belirli bir tutarda taşınmaz alımı veya sermaye yatırımı ile.
- Evlilik Yoluyla: En az 3 yıl süren evlilik sonrası başvuru ile.
- Genel Yol: Kesintisiz 5 yıl ikamet, dil yeterliliği ve iyi ahlak şartlarıyla.
Not: Göç hukuku süreçleri, Göç İdaresi Başkanlığı’nın güncel yönetmelikleri ve uluslararası anlaşmalarla sık sık güncellenmektedir.
